ΣΠΑΡΤΗ.................

Η Σπάρτη, πόλη της Πελοποννήσου με πληθυσμό 14.084 κατοίκους στο κέντρο της Λακωνίας, διάσημη κατά την αρχαιότητα. Στην ίδια θέση χτισμένη και η σημερινή Σπάρτη. Βρίσκεται στη δεξιά όχθη του ποταμού Ευρώτα· στα δυτικά υψώνεται ο Ταΰγετος, στα ανατολικά ο Πάρωνας, στα βόρεια τα Μενελάια και πλούσια κοιλάδα, που διασχίζει ο Ευρώτας.



Tο άγαλμα του Λεωνίδα βρίσκεται στο κέντρο της Σπάρτης, κοντά στον αρχαιολογικό χώρο. Στήθηκε το 1968, για να τιμήσει τον αρχαίο βασιλιά που πέθανε ηρωικά μαχόμενος στη μάχη των Θερμοπυλών.
Η Σπαρτη σε αντίθεση με την Αθήνα ελάχιστα αρχαιολογικά ευρήματα έχει να μας παρουσιάσει, όπως απέδειξαν οι ανασκαφές, που έγιναν μέσα και έξω από την πόλη το 1905. Κι έτσι επαληθεύτηκε η προφητική παρατήρηση του Θουκυδίδη, σχετικά με τη μελλοντική φήμη της, γράφοντας στην ιστορία του τα εξής: "Αν κάποια μέρα καταστρεφόταν η Λακεδαιμονία και έμεναν μόνο τα ιερά και τα θεμέλια των δημόσιων οικοδομημάτων, οι μεταγενέστεροι θα αμφέβαλαν, αν η δύναμή της ανταποκρινόταν στη φήμη της". Τείχη π.χ. δεν έχει να μας δείξει η αρχαία Σπάρτη· στην περίοδο της ακμής της τείχη της θεωρούσε τα στήθη των πολεμιστών της. Αυτά που σώζονται στα βόρεια της σημερινής πόλης είναι μεταγενέστερα. Καθώς για αποκλειστική σχεδόν απασχόλησή τους οι Σπαρτιάτες είχαν τα στρατιωτικά, δεν ασχολήθηκαν ούτε και με την τέχνη, όσο οι Αθηναίοι. Τα ακίνητα και τα κινητά αρχαιολογικά της ευρήματα κατά συνέπεια είναι τόσο φτωχά που θα αδικούσαν πραγματικά τη φήμη της, αν δεν είχαμε άλλες πηγές, που να βεβαιώνουν για τη δύναμη και την ακμή της.

Στη θέση της αρχαίας Σπαρτης ιδρύθηκε το 1834 η νεότερη από το βασιλιά Όθωνα· ακριβώς στη θέση όπου βρέθηκαν τα ερείπια του συνοικισμού Μεσόα. Οι Βαβαροί μάλιστα πολεοδόμοι, ακολουθώντας τις υποδείξεις του Όθωνα, χάρισαν στην πόλη τέλεια ρυμοτομία, υποδειγματική για τα χρόνια εκείνα. Τους ευθείς δρόμους, τις πλατείες και τις λεωφόρους της τις ζηλεύουν ακόμα και σήμερα όλες οι πόλεις της Ελλάδας.




Παραδοσιακοί πύργοι στη Μάνη

Οι πρώτοι κάτοικοι, κατά τον περιηγητή Παυσανία, ήταν οι Λέλεγες. Ακολούθησαν οι Αχαιοί και οι Δωριείς. Για τους επόμενους αιώνες η ιστορία της Μάνης ταυτίστηκε με τη Σπάρτη. Στα ρωμαϊκά χρόνια αποτέλεσε ιδιαίτερη ομοσπονδία, «το Κοινό των Λακεδαιμόνιων». Στα βυζαντινά χρόνια, κατά τον αποικισμό των Σλάβων στην Πελοπόννησο τον 8ο μ.Χ. αιώνα, εγκαταστάθηκαν Σλάβοι γύρω απ' τη Μάνη και κυρίως στις πλαγιές του Ταϋγέτου. Οι Μανιάτες έγιναν χριστιανοί στα μέσα του 9ου αιώνα, όταν ήρθε ο Νίκων ο Μετανοείτε για να τους σταθεροποιήσει την πίστη στο χριστιανισμό. Με την πάροδο του χρόνου, με την επίδραση της χριστιανικής θρησκείας και κυρίως με την επικοινωνία και επιμειξία των Σλάβικων χωριών με τους Έλληνες κατοίκους, μετά τον εκχριστιανισμό συνετελέσθη και ο εξελληνισμός αυτών. Στους αιώνες που ακολουθούν οι κάτοικοι της περιοχής αποσύρονται στα ορεινά του Ταϋγέτου, όταν οι Άραβες σπέρνουν τον τρόμο στα ελληνικά παράλια.

Η είσοδος του Μουσείου με άγαλμα

Το αρχαιολογικό μουσείο Σπάρτης, έργο του αρχιτέκτονα Γ. Κατσαρού φέρεται ως "το πρώτο Ελληνικό Μουσείο που χτίστηκε σε επαρχιακή πόλη (1874-76)"
Στο μουσείο φιλοξενούνται ευρήματα από τον νομό Λακωνίας, εφόσον δεν εκτίθενται σε συλλογές του αρχαιολογικού μουσείου Γυθείου ή της Νεάπολης Βοιών. Ανήκει διοικητικά στην Ε΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων.
  Μονομαχία ανάμεσα σε Έλληνα οπλίτη και Πέρση στρατιώτη, Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, Αθήνα (5ος αιώνας π.Χ.)
                                          
    Σπαρτιάτης οπλίτης, σύγχρονη αναπαράσταση.  Συλλογή στρατιωτικών ενδυμασιών  Vinkhuijzen.

Αναπαράσταση της Αρτέμιδας (ρωμαϊκό αντίγραφο).


Ο ποταμός Ευρώτας στην κοιλάδα του οποίου ιδρύθηκε η Σπάρτη.




H Σπάρτη (η νησίδα στο βάθος δεξιά)