Η Στεμνίτσα διεκδικεί τον τίτλο της πρώτης πρωτεύουσας της επαναστατημένης Ελλάδας και της έδρας του......................

Επιβλητικά πυργόσπιτα με τοξωτά υπέρθυρα, πέτρινα καλντερίμια που ανηφορίζουν περνώντας κάτω από τις καμάρες ( θυμίζουν τα βυζαντινά «διαβατικά» ) των σπιτιών και χάνονται μέσα στις καρυδιές και τις κερασιές, κεφαλόβρυσα στη σκιά αιωνόβιων πλατάνων και μια ζωντανή πλατεία γεμάτη καφενεία και ταβέρνες συνθέτουν ένα από τα ομορφότερα χωριά της Αρκαδίας. Η Στεμνίτσα αποτελεί δημοφιλή βάση διαμονής στην περιοχή ( με ωραίους ξενώνες ) αλλά και κλασική στάση για βόλτα στα σοκάκια με τα υπέροχα σπίτια και για φαγητό ή γλυκό στην πλατεία ( η Στεμνίτσα φημίζεται για τα μυγδαλάτα της ). Η σχολή αργυροχρυσοχοΐας, που στεγάζεται σ’ ένα επιβλητικό πέτρινο κτίριο στο κέντρο του χωριού, συνεχίζει την παραδοσιακή τέχνη – οι Στεμνιτσιώτες ήταν διάσημοι για τις επιδόσεις τους στη μεταλλουργία και οι καμπάνες ορισμένων από τις πιο φημισμένες εκκλησίες των παραδουνάβιων χωρών λέγεται ότι φτιάχτηκαν από τα χέρια τους.
  
 
 Η Στεμνίτσα είναι ορεινό χωριό του δήμου Γορτυνίας της Αρκαδίας. Χτισμένη στο Μαίναλο και σε ύψος 1080 μέτρων είναι χαρακτηρισμένη ως παραδοσιακός οικισμός.

 
 Η Στεμνίτσα αποτελεί δημοφιλή τουριστικό προορισμό καθ'όλη την διάρκεια του έτους. Στην Στεμνίτσα λειτουργούν αρκετοί παραδοσιακοί ξενώνες και πολυτελές ξενοδοχείο. Στο χωριό υπάρχει πλουσιότατο λαογραφικό μουσείο το οποίο στεγάζεται στο αρχοντικό Χατζή (του 18^ου αιώνα) και περιέχε αναπαραστάσεις εργαστηρίων παραδοσιακών επαγγελμάτων, όπως και το Νικολετοπούλειο Πνευματικό Κέντρο, που στεγάζεται στο αναπαλαιωμένο δημοτικό σχολείο. Στην όμορφη κεντρική πλατεία το χωριού δεσπόζει το καμπαναριό του Αγίου Γεωργίου, κατασκευασμένο από λευκή πελεκητή πέτρα και χτισμένο το 1877. Δίπλα βρίσκεται το όμορφο κτίριο του Δημαρχείου Τρικολώνων.
  
Την βυζαντινή περίοδο η Στεμνίτσα γνώρισε ιδιαίτερη ακμή όταν άνθισε εκεί η βιοτεχνία κατασκευής καμπάνας. Στα χρόια της Τουρκοκρατίας υο φαράγγι του Λούσιου, με τα ασκηταριά, τις μονές και τις σπηλιές του είναι το μόνιμο καταφύγιο για τους κατοίκους των χωριών της περιοχής. Το 1779 οι Τούρκοι κάνουν επιδρομή στη Στεμνίτσα. Θρυλική έχει μείνει η διαφυγή των Στεμνιτσιωτών στη Μονή Προδρόμου και η διάσωσή τους με τη βοήθεια της Παναγίας, εκεί που υπάρχει ακόμα η διάτρητη από τα βόλια του εχθρού πόρτα στην πύλη της Ιεράς Μονής. Η Στεμνίτσα διεκδικεί τον τίτλο της πρώτης πρωτεύουσας της επαναστατημένης Ελλάδας και της έδρας του πρώτου κοινοβουλίου της. Κατά τη συνέλευση των Καλτεζών εκλέγεται έδρα της Α΄ Πελοποννησιακής Γερουσίας και το καλοκαίρι του 1821 συνέρχεται εκεί η Πρώτη Πελοποννησιακή Γερουσία. Η Γερουσία συνεδρίασε σε ένα κελί της Μονής της Ζωοδόχου Πηγής, που βρίσκεται στην πλαγιά του βουνού πάνω από το χωριό. Η Στεμνίτσα ήταν η πατρίδα πολλών προσωπικοτήτων του αγώνα του 1821. Υπήρξε επίσης αγαπημένο καταφύγιο του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη και γενέτειρα του Ιωάννη (Γενναίου) Κολοκοτρώνη. Εδώ αποσύρθηκε ο Γέρος του Μοριά για μια περίοδο μετά το θάνατο του γιου του Πάνου στην εμφύλια διαμάχη. Οι κάτοικοί της συμπαραστάθηκαν θερμά στον Θ. Κολοκοτρώνη και σχημάτισαν σώμα με 
 οπλαρχηγούς τους Κ. Αλεξανδρόπουλο και αδελφούς Ροϊλο. 



 

 Στο κέντρο της πλατείας δεσπόζει το πολυώροφο και μεγαλοπρεπές καμπαναριό του Αγίου Γεωργίου. Το σχεδίασε και το κατασκεύασε ο Τήνιος Θεοτίκος το 1877. Χρησιμοποίησε λευκή πέτρα που εξορύχθηκε από τις τοποθεσίες Βλάση και Καμίνια. Για τις ανάγκες της μεταφοράς, οι κάτοικοι του χωριού κατασκεύασαν τότε αυτοσχέδιο αμαξιτό δρόμο. Οι καμπάνες είναι έργο ντόπιων καμπανοποιών και ήταν το καμάρι της Στεμνίτσας. "Λέγανε γα δαύτηνε (την καμπάνα του Αγίου Γεωργίου) ότι μέσα της έχει μάλαμα κι ασήμι και για φτούνο έχει γλυκό και δυνατό βάρεμα". Σήμερα το καμπαναριό, μνημείο προς τιμήν του κατασκευαστή, των κατοίκων που άνοιξαν το δρόμο και των ντόπιων καμπανάδων που δούλεψαν με το μεράκι μιας άλλης εποχής, αποτελεί πραγματικό κόσμημα της πλατείας του χωριού.