Πεδίο του Άρεως : Ο «νεοβυζαντινός» ναός του Αγίου Χαραλάμπους
Η ιστορία του ναού
Ο ναός του Αγίου Χαραλάμπους βρίσκεται στις ανατολικές παρυφές του Πεδίου του Άρεως, στα ανατολικά του ναού των Παμμεγίστων Ταξιαρχών, της δεύτερης εκκλησίας εντός του πάρκου.
Σύμφωνα με πληροφορίες, τις οποίες διασώζει ο Α. Ορλάνδος, ο ναός του Αγίου Χαραλάμπους βρίσκεται στη θέση παλαιότερου ναού, του 18ου ή των αρχών του 19ου αιώνα, ο οποίος κατεδαφίστηκε.
Επρόκειτο για καμαροσκέπαστη βασιλική με ημιεξαγωνική αψίδα ιερού που κοσμούνταν με τοιχογραφία της Πλατυτέρας στην κόγχη.
Σήμερα δε σώζονται ορατά λείψανα του παλαιότερου ναού.
Σε επιγραφή του δυτικού τοίχου του νέου ναού αναφέρεται ως έτος θεμελίωσής του το 1929 από μικρασιάτες πρόσφυγες, οι οποίοι έφεραν μαζί τους την εικόνα του Αγίου Χαραλάμπους.
Από την ίδια επιγραφή προκύπτει ότι έγιναν εργασίες και την περίοδο 1954-1959. 
Η αγιογράφηση του ναού ξεκίνησε το 1943, έτος κατά το οποίο, στο νότιο τοίχο του, φιλοτεχνήθηκε η παράσταση των Εισοδίων της Θεοτόκου από τον Κωνσταντίνο Αρτέμη.
Ωστόσο, το μεγαλύτερο μέρος της εικονογράφησης έγινε από τον αϊβαλιώτη αγιογράφο και λογοτέχνη Φώτη Κόντογλου και τους συνεργάτες του Σπυρίδωνα Παπανικολάου και Νικόλαο Ιωάννου, σε διαδοχικές φάσεις, τη χρονική περίοδο 1954-1958, όπως τεκμηριώνεται από μεγάλο αριθμό επιγραφών που καταγράφονται στον τοιχογραφικό διάκοσμο.
Στις επιγραφές αναφέρονται και οι χορηγοί της τοιχογράφησης, ανάμεσα στους οποίους κύρια θέση κατέχει η οικογένεια Αδαμαντίου Κ. Χατζηπατέρα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η αναφορά αλλά και ο αυτοπροσδιορισμός των αφιερωτών ως «φυγάδες Μικρασίας», στην επιγραφή δίπλα στην κύρια είσοδο του ναού.
Οι γραπτές επιγραφές του ναού προσφέρουν στοιχεία για τους καλλιτέχνες, τους δωρητές και τις χρονολογίες εκτέλεσης κάθε τμήματος του έργου.
Ο «νεοβυζαντινός» ναός του Αγίου Χαραλάμπους ανήκει στον τύπο του ελεύθερου σταυρού με τρούλο.
Οι εξωτερικές του όψεις είναι επιχρισμένες με κονίαμα και δεν είναι ορατή η τοιχοποιία του, αλλά από την εσωτερική διάρθρωση κυρίως των οροφών του συνάγεται εύλογα ότι για την οικοδόμησή του χρησιμοποιήθηκε σε μεγάλο βαθμό οπλισμένο σκυρόδεμα.
(Πηγή πληροφοριών: Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού)
Άρχισε να χτίζεται το 1063. Βρίσκεται κοντά στα βορειοδυτικά τείχη της πόλης, μακριά από το κέντρο, κοντά στον ποταμό Άρνο. Βρίσκεται στο πίσω μέρος του καθεδρικού ναού. Πιθανόν να χρησιμοποιούνταν ως φάρος ή ως παρατηρητήριο.
Stitched Panorama
Έτσι μειώθηκε ο ρυθμός που γέρνει στο ένα χιλιοστό τον χρόνο. Το 1350 τοποθέτησαν το καμπαναριό. Οι εργασίες όμως διακόπηκαν πολλές φορές. Οι λόγοι δεν ήταν μόνο η κλίση του Πύργου, αλλά και οι πόλεμοι της Πίζας με τη Γένοβα και τη Φλωρεντία. Το 1838 ξεκίνησαν προσπάθειες διατήρησης του μνημείου, με τις οποίες αφαιρέθηκε η βάση του κτιρίου και απομακρύνθηκαν τα νερά.
Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου δεν έπαθε τίποτα. Το 1992 τοποθέτησαν στο εσωτερικό του ηλεκτρονικά όργανα, που παρακολουθούσαν τις κινήσεις του με κάθε λεπτομέρεια. Στην συνέχεια, εντόπισαν πως ο Πύργος όχι απλά έγερνε αλλά και περιστρεφόταν.
